democracy, Democratic transitions

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲ (ေဒသႏၱရေရြးေကာက္ပြဲ) မ်ားအားျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္း

ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရျခင္း၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမွဳရွိျခင္းႏွင့္ ဒီမိုကေရစီနည္းက်ျခင္းတို႔သည္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား၏ အေျခခံစံႏွဳန္းမ်ားျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ တို႔အား ေအာင္ျမင္စြာက်င္းပျပီးသည့္ေနာက္ ေဒသႏၱရေရြးေကာက္ပြဲမ်ားက်င္းပႏိုင္ေရးအတြက္ ဦးတည္လ်က္ရွိသည္။ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ လက္ရွိက်င့္သံုးေနဆဲစနစ္တြင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ျပီးသူႏိုင္ငံသားတိုင္း မဲေပးခြင့္ရွိသည့္စနစ္ကိုပင္ အသံုးျပဳေနျခင္းမရွိေသးသည္ျဖစ္ရာ ႏိုင္ငံတကာစံႏွဳန္းမ်ားမွ ေဝးကြာလ်က္ပင္ရွိေနေသးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အဆိုပါေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို အမ်ိဳးသားအဆင့္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား၏စံႏွဳန္းႏွင့္အညီက်င္းပႏိုင္ဖို႔ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွဳမ်ားျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္ေနပါေသးသည္။

မၾကာေသးမီကစ၍ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမူေဘာင္ျပဳျပင္မွဳမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ျပင္ဆင္လာၾကသည္ျဖစ္ရာ အဆိုပါေရြးေကာက္ပြဲမ်ား၏စီမံခန္႔ခြဲမွဳနည္းလမ္းကိုေျပာင္းလဲႏိုင္ရန္ အခြင့္ၾကံဳလာျပီျဖစ္သည္။ ေဒသဆိုင္ရာဒီမိုကေရစီစနစ္အားေကာင္းလာေစရန္ပံ့ပိုးေပးဖို႔ရာ ဥေရာပသမဂၢ၏ေထာက္ပံ့မွဳျဖင့္လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေသာ ေရွ႕သို႔ျမန္မာအစီအစဥ္သည္ ေဒသခံ CSOs မ်ားႏွင့္ပူးေပါင္းကာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီး၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသၾကီး၊ ရွမ္းျပည္နယ္ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔တြင္ စကားဝိုင္းေဆြးေႏြးပြဲႏွင့္ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို စီစဥ္က်င္းပခဲ့ပါသည္။

 

ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ။ (ဓါတ္ပံု - CNN.com)

ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ။ (ဓါတ္ပံု – CNN.com)

ရန္ကုန္

ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္တြင္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ျပီးသူႏုိင္ငံသားတိုင္းမဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသည့္စနစ္ျဖင့္ပထမဦးဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ျပဳလုပ္မည့္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲကို ယခုႏွစ္အတြင္းက်င္းပရန္ျပင္ဆင္လ်က္ရွိသည္။ သို႕ေသာ္လည္း စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ မူေဘာင္မွာ ကိုလိုေခတ္ကာလမွစ၍ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲခဲ့ျခင္းမရွိေသးသည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေရွ႕သို႕ျမန္မာအစီအစဥ္မွ ျပီးခဲ့သည့္ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီအတြက္ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုအား စီစဥ္ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ပါသည္။ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ႏိုင္ငံတကာမွ စံနမူနာယူဖြယ္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားကိုတင္ျပေပးခဲ့ျပီး ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီအေနျဖင့္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမူေဘာင္ကိုေျပာင္းလဲမွဳမ်ားျပဳလုပ္ႏိုင္ေစရန္ နည္းပညာပိုင္းအေထာက္အကူမ်ားေပးခဲ့သည္။

ျပင္ဆင္ထားသည့္ဥပေဒအား ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီးလႊတ္ေတာ္ထံသို႔ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီမွ ေပးပို႕ျပီးသည့္ေနာက္တြင္ ေရွ႕သို႔ျမန္မာအစီအစဥ္သည္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီးလႊတ္ေတာ္၏ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ဒီမိုကေရစီက်ေသာစည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲမ်ားဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာစံႏွဳန္းမ်ားႏွင့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေကာင္းမ်ားႏွင့္ပက္သက္၍ ေဆြးေႏြးတင္ျပမွဳမ်ားကို ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၉ ရက္ေန႔က သြားေရာက္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အဆိုပါေဆြးေႏြးတင္ျပမွဳ ျပီးသည့္ေနာက္ Danish Institute for Parties and Democracy (DIPD) ႏွင့္ Democracy Reporting International (DRI) အဖြ႔ဲတို႔သည္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒဆိုင္ရာ CSOs မ်ား ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔ႏွင့္အတူ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒျပင္ဆင္ရန္အတြက္ အဓိကအခ်က္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္းသည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုကိုျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အဆိုပါေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အသစ္ျပင္ဆင္လိုက္သည့္စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲမူေဘာင္ထဲမွ ေရြးေကာက္တင္ေျမာက္ျခင္းဆိုင္ရာအခန္းမ်ား အေပၚ ေဆြးေႏြးမွဳမ်ားျပဳလုပ္ကာ မိမိတို႔၏ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ႏွင့္ အၾကံဥာဏ္မ်ားကို မွ်ေဝခဲ့ၾကသည့္။ ေဆြးေႏြးပြဲမွ ရလဒ္ႏွင့္အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကိုစုစည္းကာ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားႏိုင္ရန္အတြက္  တိုင္းေဒသၾကီးလႊတ္ေတာ္သို႔ေပးပို႔တင္ျပခဲ့သည္။

Multi-Stakeholders Dialogue on the new draft YCDC Law ၏အုပ္စုလိုက္ဓါတ္ပံု။ (ဓါတ္ပံု - DIPD)

Multi-Stakeholders Dialogue on the new draft YCDC Law ၏အုပ္စုလိုက္ဓါတ္ပံု။ (ဓါတ္ပံု – DIPD)

ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္တြင္ လာမည့္စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲ၌ အိမ္ေထာင္ဦးစီးတစ္ဦးကသာမဲေပးသည့္စနစ္အစား အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ျပီးသူရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္တြင္ေနထိုင္သူတိုင္းမဲေပးခြင့္ရွိသည့္စနစ္ကို အစားထိုးအသံုးျပဳေတာ့မည္ျဖစ္ရာ အခ်ိန္ႏွင့္တစ္ေျပးညီမြမ္းမံျပင္ဆင္ထားသည့္ မဲစာရင္းမ်ားကိုလိုအပ္လာျပီျဖစ္သည္။ အဆိုပါကိစၥရပ္မွာ လက္ရွိတြင္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၏ ဦးစားေပးထည့္သြင္းစဥ္းစားလ်က္ရွိသည့္ကိစၥရပ္ျဖစ္သည္။ ျပည့္စံုတိက်ေသာမဲစာရင္းမ်ားရရွိရန္အတြက္ အသံုးျပဳႏိုင္သည့္စနစ္မ်ား၊ နည္းလမ္းမ်ားကိုသိရွိႏိုင္ဖို႔ရာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီသည္ biometrics နည္းပညာကိုအသံုးျပဳ၍မဲဆႏၵရွင္မွတ္ပံုတင္ျခင္းအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာတြင္အသံုးျပဳလ်က္ရွိေသာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေကာင္းမ်ားကို ေလ့လာလ်က္ရွိသည္။ အဆိုပါေလ့လာမွဳမ်ားကို ပံ့ပိုးကူညီရန္အတြက္ ေရွ႕သို႔ျမန္မာအစီအစဥ္၏လုပ္ေဆာင္သူ International IDEA အဖြဲ႔သည္ မိမိတို႔၏ေရြးေကာက္ပြဲနည္းပညာမ်ားဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူ Mr. Peter Wolf ကိုဖိတ္ေခၚကာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီးလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာနမွကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္အတူ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ biometrics နည္းပညာကိုအသံုးျပဳျခင္းဆိုင္ရာ တစ္ရက္ၾကာအလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲကို က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ေဆြးေႏြးပြဲေခါင္းစဥ္မ်ားတြင္ အသံုးျပဳႏိုင္သည့္နည္းပညာမ်ားအမ်ိဳးမ်ိဳးအေၾကာင္း၊ ကမာၻႏိုင္ငံအသီးသီးတြင္ အသံုးျပဳေနပံုႏွင့္ နည္းပညာတစ္ခုခ်င္းစီ၏အခြင့္အေရးႏွင့္ စိန္ေခၚမွဳမ်ားစသည္တို႔ ပါဝင္သည္။ Somaliland တြင္ မဲဆႏၵရွင္မ်ားအားမွတ္ပံုတင္ရန္ မ်က္ၾကည္လႊာကို scan ဖတ္သည့္နည္းလမ္းအားအသံုးျပဳခဲ့ေၾကာင္း ဥပမာမွာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္အေကာင္းဆံုးျဖစ္ခဲ့သည္။

International IDEA အဖြဲ႔၏ေရြးေကာက္ပြဲနည္းပညာမ်ားဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူ Mr. Peter Wolf က biometrics technology ဆိုင္ရာ ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားတင္ျပေနစဥ္။ (ဓါတ္ပံု - International IDEA)

International IDEA အဖြဲ႔၏ေရြးေကာက္ပြဲနည္းပညာမ်ားဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူ Mr. Peter Wolf က biometrics technology ဆိုင္ရာ ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားတင္ျပေနစဥ္။ (ဓါတ္ပံု – International IDEA)

Biometrics နည္းပညာကိုအသံုးျပဳ၍မဲဆႏၵရွင္မွတ္ပံုတင္ျခင္းအား ႏိုင္ငံအဆင့္မတိုင္မီ ေဒသႏၱရအဆင့္တြင္စတင္အသံုးျပဳရန္မွာ သမားရိုးက်မဟုတ္ေသာ္လည္း လာမည့္ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲတြင္ biometrics နည္းပညာကိုအသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အဆိုပါနည္းပညာမ်ားကိုအသံုးျပဳျခင္းအား အစပ်ိဳးႏိုင္မည့္အခြင့္အလမ္းျဖစ္ေပၚလာမည္ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီး ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးျဖိဳးမင္းသိန္းကလည္း အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲအဖြင့္အမွာစကားေျပာၾကားစဥ္တြင္ voter biometrics အား ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္မိတ္ဆက္ျခင္းသည္ မဟာဗ်ဴဟာက်သည့္ ေရရွည္စီမံကိန္းတစ္ခုျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္တစ္ခုတည္းသာမက တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတြက္ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းမည္ဟုေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသၾကီးမ်ား

ႏိုင္ငံတစ္ဝွမ္းလံုး၌က်င္းပရန္စီစဥ္ထားသည့္ေဒသႏၱရေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ခိုင္မာေသာဥပေဒမူေဘာင္ရွိဖို႔ရာ ေရွ႕သို႔ျမန္မာအစီအစဥ္မွ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလႏွင့္ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္၊ မတ္လအတြင္း DIPD ႏွင့္ DRI အဖြဲ႔တိို႔သည္ New Myanmar Foundation ႏွင့္ပူးေပါင္းကာ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ေတာင္ၾကီးျမိဳ႕ (ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း)၊ လာရွိဳးျမိဳ႕ (ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း)ႏွင့္ က်ိဳင္းတံုျမိဳ႕ (ရွမ္းျပည္နယ္အေရွ႕ပိုင္း) တုိ႔တြင္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းဆိုင္ရာ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲသံုးခုကို က်င္းပခဲ့သည္။ အဆုိပါေဆြးေႏြးပြဲမ်ားသည္ ရွမ္းျပည္နယ္ စည္ပင္သာယာေရးဥပေဒနည္းဥပေဒျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအၾကံျပဳခ်က္မ်ားအေပၚအေျခခံ၍ ရွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ပံုမွန္အစည္းအေ၀းမ်ားအတြင္း အတုိက္အခံပါတီမ်ားအၾကား  ရွမ္းျပည္နယ္စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအား အရွိန္အဟုန္တုိးျမွင့္ေပးရန္ ပံ့ပိုးေပးႏုိင္ခဲ့သည္။ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားအတြင္း ႏိုင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ CSOs မ်ားသည္ ရွမ္းျပည္နယ္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမူေဘာင္ႏွင့္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာစံႏွဳန္းမ်ားကို ေလ့လာႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အတူပင္ အဆိုပါေဆြးေႏြးပြဲသံုးခုသည္ ပါဝင္ပက္သက္သူမ်ားအားလံုးအား ရွမ္းျပည္နယ္၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ပက္သက္၍ေဆြးေႏြးမွဳမ်ားျပဳလုပ္ေစႏိုင္ခဲ့သည့္အျပင္ ပဲြ၏ရလဒ္မ်ားအား ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္သို႕ေပးပို႕တင္ျပကာ ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္သည္။

ထို႔အတူပင္ ေရွ႕သို႔ျမန္မာအစီအစဥ္မွ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသၾကီးႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔တြင္လည္း အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို စီစဥ္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ဤေဆြးေႏြးပြဲမ်ားသည္ တက္ေရာက္ပါဝင္သည့္ CSOs မ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ေဒသဆိုင္ရာလႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာစည္ပင္သာယာေရးဌာနမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား ေဆာင္ရြက္ဆဲေဒသႏၱရေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပါဝင္ႏိုင္ေစရန္ အစပ်ိဳးေပးႏိုင္ခဲ့သည္။

အဆိုပါ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ ေဒသဆိုင္ရာအစိုးရအဖြဲ႔မ်ား၏လက္ရွိအေျခအေနႏွင့္ ဒီမိုကေရစီက်ေသာ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားေရးဆြဲေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ၾကံဳရမည့္ စိန္ေခၚမွဳမ်ားကိုအဓိကထားေဆြးေႏြးကာ အႏွစ္ခ်ဳပ္ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားအား သက္ဆိုင္ရာျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသၾကီးလႊတ္ေတာ္မ်ားသို႔ ေပးပို႔တင္ျပခဲ့သည္။ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသၾကီးအဆင့္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ပက္သက္၍ ပိိုမိုက်ယ္ျပန္႔ျပည့္စံုသည့္နားလည္သေဘာေပါက္မွဳရွိေစရန္အတြက္ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲတက္ေရာက္သူမ်ားက အစိုးရအဖြဲ႔၊ သက္ဆိုင္ရာလႊတ္ေတာ္၊ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္မ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲစီမံခန္႔ခြဲေရးအဖြ႔ဲအစည္းတို႔၏က႑မ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္စည္ပင္သာယာေရးဥပေဒအေပၚေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားကို တက္ေရာက္သူမ်ားက စိတ္ပါဝင္စားစြာနားေထာင္ေနၾကစဥ္။ (ဓါတ္ပံု - DIPD)

ရွမ္းျပည္နယ္စည္ပင္သာယာေရးဥပေဒအေပၚေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားကို တက္ေရာက္သူမ်ားက စိတ္ပါဝင္စားစြာနားေထာင္ေနၾကစဥ္။ (ဓါတ္ပံု – DIPD)

ေရွ႕သို႔ျမန္မာအစီအစဥ္မွစီစဥ္က်င္းပခဲ့သည့္ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲႏွင့္ စကားဝိုင္းေဆြးေႏြးပြဲမ်ားအားလံုးသည္ ဥပေဒမူေဘာင္ေျပာင္းလဲမွဳမ်ားျပဳလုပ္ႏိုင္ေစရန္ အေထာက္အကူျပဳခဲ့သည့္အျပင္ သက္ဆိုင္ရာပါဝင္ပက္သက္သူမ်ားအား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ပါဝင္ႏိုင္ေစရန္ အခြင့္အလမ္းဖန္တီးေပးႏိုင္ခဲ့သည္။ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုတြင္ တက္ေရာက္ပါဝင္ခဲ့သည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ စည္ပင္သာယာေရးဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးေနဝင္းက “အခုလိုနည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာေဆြးေႏြးမွဳမ်ားျပဳလုပ္ႏိုင္တဲ့ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ိဳး ကခ်င္ျပည္နယ္မွာလာေရာက္က်င္းပေပးတာကို ကြ်န္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ၾကိဳဆိုပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီလိုေဆြးေႏြးပြဲမ်ိဳးက ေဒသဆိုင္ရာစည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒကို  ဒီမိုကေရစီစံႏွဳန္းေတြနဲ႔အညီေရးဆြဲတဲ့အခါ အေထာက္အပ့ံအမ်ားၾကီးျဖစ္လို႔ပါပဲ” ဟု အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲအေပၚ မိမိ၏သေဘာထားကို မွ်ေဝခဲ့သည္။

အလားတူပင္ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္က်င္းပခဲ့သည့္အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲသို႔တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ပအို႔ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ မွ ကိုယ္စားလွယ္က “အခုလိုတက္ေရာက္ပါဝင္လိုက္တဲ့အခါ ရွမ္းျပည္နယ္စည္ပင္သာယာေရးဥပေဒနဲ႔ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြရဲ႕ အားနည္းခ်က္၊ အားသာခ်က္ေတြကိုျမင္လာတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသေတြအေနနဲ႔လည္း နည္းဥပေဒေတြကို ကိုယ္တိုင္ေရးဆြဲလို႔ရတယ္ဆိုတာကို ေသခ်ာသေဘာေပါက္နားလည္သြားတယ္” ဟု အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲအေတြ႕အၾကံဳကို ေျပာျပခဲ့သည္။

ေရွ႕သို႔ျမန္မာအစီအစဥ္သည္ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္မ်ား၊ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသၾကီးလႊတ္ေတာ္မ်ားမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ CSOs မ်ားႏွင့္ပူးေပါင္းကာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းက်ေသာ စည္ပင္သာယာေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအား ႏိုင္ငံတကာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္အညီ က်င္းပႏိုင္ေစရန္အတြက္ လိုအပ္သည့္ စည္ပင္သာယာေရးဥပေဒမူေဘာင္မ်ားျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ ေရးဆြဲျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ရာတြင္ ပံ့ပိုးကူညီလ်က္ရွိပါသည္။