democracy, Democratic transitions, UEC

၂ဝ၂ဝ ခုႏွစ္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ျခင္း

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပျပီးစီးသည္မွာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္လာျပီျဖစ္ရာ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အတြက္ လက္ရွိတည္ဆဲလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအေပၚ ျပန္လည္သံုးသပ္ရန္ႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲစီမံခန္႔ခြဲသည့္စနစ္ကို ေျပာင္းလဲမွဳမ်ားျပဳလုပ္ရမည့္အခ်ိန္ကာလသို႔ေရာက္ရွိလာျပီျဖစ္သည္။ ေရွ႕သို႔ျမန္မာအစီအစဥ္၏လုပ္ေဆာင္သူမိတ္ဖက္ International IDEA သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ မဲဆြယ္လွဳပ္ရွားမွဳဆိုင္ရာ ဘ႑ာေရးလမ္းညြႊန္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ၾကိဳတင္မဲေပးျခင္းစည္းမ်ဥ္းမ်ားအား ျပန္လည္သံုးသပ္ရန္ ပံ့ပိုးေပးလ်က္ရွိပါသည္။ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္မွ အၾကီးတန္းေရြးေကာက္ပြဲအရာရွိမ်ားပါဝင္သည့္ လုပ္ငန္းအဖြဲ႔ႏွင့္ International IDEA မွ ကြ်မ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားသည္ ပါဝင္ပက္သက္သူမ်ားစြာ၏ တာဝန္ဝတၱရားမ်ားကိုျပန္လည္သံုးသပ္လ်က္ရွိျပီး ၄င္းတို႔၏လုပ္ငန္းတာဝန္အသီးသီးရွိ စိန္ေခၚမွဳမ်ားႏွင့္ အခက္အခဲမ်ားအား ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္လ်က္ရွိသည္။ International IDEA မွ လုပ္ငန္းအဖြဲ႔၏အၾကံျပဳခ်က္မ်ားအေပၚ အစီရင္ခံခ်က္တစ္ခုတင္ျပမည္ျဖစ္ကာ ႏိုင္ငံတကာတြင္ အသံုးျပဳလ်က္ရွိသည့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေကာင္းမ်ားႏွင့္ထပ္တူက်သည့္ မူေဘာင္တစ္ခုကို အၾကံျပဳသြားမည္ျဖစ္သည္။

The UEC in workshop on Campaign Finance and Advance voting procedures. (Photo - International IDEA)

Campaign Finance and Advance voting procedures အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ေတြ႔ရေသာ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႔။ (ဓါတ္ပံု – International IDEA)

ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ ၾကိဳတင္မဲေပးျခင္းစနစ္ကိုျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္းလုပ္ငန္း၏တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖစ္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာဖင္လန္သံရံုးရွိ ၾကိဳတင္မဲေပးျခင္းအား သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ၾကသည္။ ဇန္နဝါရီလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ဖင္လန္ႏိုင္ငံသားမ်ားသည္ ဇန္နဝါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္က်င္းပမည့္ ၄င္းတို႔ဖင္လန္ႏိုင္ငံသမၼတေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ သံရံုးတြင္လာေရာက္ၾကိဳတင္မဲေပးခဲ့ၾကသည္။ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ႏွင့္ ဖင္လန္သံအမတ္ၾကီးတို႔သည္ မဲဆႏၵရွင္သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွမဲမ်ားအား ဌာေနမဲဆႏၵနယ္မ်ားသို႔ ျပန္ပို႕သည့္နည္းစနစ္မ်ားအပါအဝင္ ဖင္လန္ႏိုင္ငံ၏ၾကိဳတင္မဲေပးျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ပက္သက္ကာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥကၠဌ ဦးလွသိန္းက “အခုလိုအေတြ႕အၾကံဳကေန ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏို္င္ငံရဲ႕ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္နဲ႔ ဖင္လန္ႏို္င္ငံရဲ႕စနစ္ၾကားမွာ ဘာေတြကြာျခားလဲဆိုတာ ေလ့လာခြင့္ရတယ္။ …… သူတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕စနစ္ကိုေလ့လာရတာ တကယ္အက်ိဳးရွိပါတယ္” ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္အျခားအိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေရာက္ရွိေနၾကသည့္ႏိုင္ငံသားမ်ား မ်ားစြာရွိေနသည့္ျဖစ္ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွမဲေပးျခင္းမွာ အထူးအေလးထားစရာကိစၥတစ္ခုပင္ျဖစ္ပါသည္။

The UEC witnessing advance voting at the Finnish Embassy. (Photo - International IDEA)

ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ ဖင္လန္ႏိုင္ငံသံရံုးတြင္ ၾကိဳတင္မဲေပးျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္ကို ေလ့လာေနၾကစဥ္။ (ဓါတ္ပံု – International IDEA)

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ၂ဝ၂ဝ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲသို႔ေရာက္ရွိရန္ အနည္းငယ္ေဝးကြာေသးသည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲမဲဆြယ္လွဳပ္ရွားမွဳႏွင့္ မဲေပးသည့္ေန႔တို႔အတြက္စတင္ျပင္ဆင္ရမည့္အခ်ိန္ျဖစ္ေနျပီျဖစ္သည္။ ျပင္ဆင္မွဳမ်ားကိုစတင္ဖို႕ရာ International IDEA သည္ International Foundation for Electoral Systems (IFES) ႏွင့္ပူးေပါင္းကာ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသၾကီးမ်ား၊ ခရိုင္ႏွင့္ျမိဳ႕နယ္အသီးသီးရွိ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ခြဲမ်ားမွ ဥကၠဌမ်ား၊ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာသင္တန္းကို စီစဥ္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ျပီးခဲ့သည့္လမ်ားအတြင္း ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသၾကီးမ်ား၊ ခရိုင္မ်ား၊ ျမိဳ႕နယ္မ်ား ရွိ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ခြဲမ်ားအား ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ ရလဒ္အေနျဖင့္ ေကာ္္မရွင္ခြဲမ်ား၏လက္ရွိဥကၠဌမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ပက္သက္သည့္ အေတြ႕အၾကံဳရွိျပီးသူမ်ားပါဝင္သကဲ့သို႔ အကြ်မ္းတဝင္မရွိေသးသူမ်ားလည္းပါဝင္လာသည္။ ဤေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာသင္တန္းသည္ ၄င္းတို႔အတြက္ ေနာင္အခါတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းမ်ားကို ကြ်မ္းက်င္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေစရန္ ရည္ရြယ္စီစဥ္ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဧျပီလ ၉ ရက္ႏွင့္ ၁ဝ ရက္တြင္ ေနျပည္ေတာ္၌ျပဳလုပ္သည့္ အဆိုပါေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာသင္တန္းသို႕ တာဝန္ရွိသူေပါင္း ၁၅ဝ တက္ေရာက္ကာ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ဖြဲ႔စည္းပံု၊ မဟာဗ်ဴဟာအစီအစဥ္ႏွင့္အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္အား ဥပေဒမ်ား၊ နည္းဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ငန္းစည္းမ်ဥ္းမ်ားႏွင့္တကြ ေလ့လာႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္၏အဆင့္အသီးသီးတြင္ မိမိတို႔လုပ္ေဆာင္ရမည့္တာဝန္ႏွင့္ ဝတၱရားမ်ားကိုလည္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္အုပ္စုလုပ္ငန္းမ်ားျပဳလုပ္ကာ ေလ့လာခဲ့ၾကသည္။ အဆိုပါသင္တန္းတြင္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္၊ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ႏွင့္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးမ်ားက ပါဝင္အားျဖည့္ေပးခဲ့ျပီး ပို႔ခ်မွဳမ်ား၊ ေဆြးေႏြးမွဳမ်ား၊ သရုပ္ျပမွဳမ်ားႏွင့္ သရုပ္ျပမဲရံုမ်ားျပဳလုပ္ကာ လက္ေတြ႕ေဆာင္ရြက္ၾကည့္ျခင္းစသည္တို႔ ပါဝင္ခဲ့သည္။ဤသင္တန္းမွ ၂ဝ၂ဝ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္ ပို၍ပို၍ေကာင္းမြန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပႏိုင္ေရးအတြက္ အစပ်ိဳးႏိုင္ခဲ့ပါသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာသင္တန္းတြင္ ပါဝင္အားျဖည့္ပံ့ပိုးသူမ်ားက မဲရံုလမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားအားၾကည့္ရွဳေနၾကစဥ္။ (ဓါတ္ပံု - International IDEA)

ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာသင္တန္းတြင္ ပါဝင္အားျဖည့္ပံ့ပိုးသူမ်ားက မဲရံုလမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားအားၾကည့္ရွဳေနၾကစဥ္။ (ဓါတ္ပံု – International IDEA)